Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

 GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ

      Kỹ năng sống vô cùng cần thiết cho trẻ tuy nhiên ngày nay kỹ năng sống đang được sử dụng vô cùng phổ biến nhưng có lẽ thuật ngữ kỹ năng sống đang  bị lạm dụng rất nhiều khi chính những người giảng dạy, huấn luyện hay các tổ chức và phần lớn các bậc phụ huynh chúng ta cũng chưa thật sự hiểu rõ về nó. Dưới đây chúng tôi xin được phép chia sẻ với các bậc phụ huynh về những kỹ năng sống cần thiết rèn luyện cho những học sinh tiểu học.

1. Vậy kỹ năng sống là gì?

        Kỹ năng sống là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp con người chúng giải quyết hoặc đáp ứng những nhu cầu cụ thể, trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của mình. Kỹ năng sống bao gồm cả hành vi vận động của cơ thể và tư duy trong não bộ của con người. Kỹ năng sống có thể hình thành một cách tự nhiên, thông qua giáo dục hoặc rèn luyện của con người.

      Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kỹ năng sống là "khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày".

         Trong hệ thống giáo dục phổ thông, kỹ năng sống có thể là một tập hợp những khả năng được rèn luyện và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa; chẳng hạn như cuộc sống bao gồm quản lý tài chính (cá nhân), chuẩn bị thức ăn, vệ sinh, cách diễn đạt, và kỹ năng tổ chức. Đôi khi kỹ năng sống, nhưng không phải luôn luôn, khác biệt với các kỹ năng nghiệp vụ khác (trong nghề nghiệp).

Kỹ năng làm việc nhóm rất quan trọng!

        Cũng theo tổ chức WHO, kỹ năng sống được chia thành 2 loại là kỹ năng tâm lý xã hội và kỹ năng cá nhân, lĩnh hội và tư duy, với 10 yếu tố như: tự nhận thức, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứng phó với các tình huống căng thẳng và cảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận và phê phán, cách quyết định, giao tiếp hiệu quả và cách thương thuyết.

        Còn tại Việt Nam chúng ta, kỹ năng sống đã đang và rất được quan tâm, tuy nhiên trong nhà trường học sinh hầu hết chỉ được dạy về các kỹ năng trong học tập, còn việc giáo dục những kỹ năng sống vẫn chưa được chú trọng và quan tâm nhiều. Theo chuyên viên tâm lý Huỳnh Văn Sơn, cố vấn Trung tâm chăm sóc tinh thần Ý tưởng Việt: "Hiện nay, thuật ngữ kỹ năng sống được sử dụng khá phổ biến nhưng có phần bị "lạm dụng" khi chính những người giảng dạy và huấn luyện hay tổ chức và các bậc phụ huynh cũng chưa thật sự hiểu rõ về nó".

       Mục tiêu giáo dục là nhằm giúp hoc sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN. Yêu cầu về nội dung giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có những hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có hiểu biết ban đầu về nghệ thuật. Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong các nhà trường tiểu học hiện nay thường rất chú trọng việc dạy chữ, chưa chú trọng đúng mức dạy làm người, nhất là việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

2. Vậy tại sao phải rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh?

         Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào để phục vụ cho cuộc sống đều đòi hỏi mỗi chúng ta phải thỏa mãn những kỹ năng tương ứng. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh với mục đích là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử thân thiện và linh hoạt trong mọi tình huống; thói quen và kỹ năng làm việc theo nhóm (một trong những kỹ năng vô cùng quan trọng trong giai đoạn hiện nay), kỹ năng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội. Đối với học sinh tiểu học việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này cho học sinh.

Hoạt động có ý nghĩa giáo dục

3. Phân loại kỹ năng sống

Kỹ năng sống được chia thành 2 loại: Kỹ năng cơ bản và kỹ năng nâng cao.

Kỹ năng cơ bản bao gồm: Kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, múa, hát, đi, đứng, chạy, nhảy v.v…

Kỹ năng nâng cao là sự kế thừa và phát triển các kỹ năng cơ bản dưới một dạng thức mới hơn. Nó bao gồm: Các kỹ năng tư duy logic, sáng tạo, suy nghĩ nhiều chiều, phân tích, tổng hợp, so sánh, nêu khái niệm, đặt câu hỏi v.v… Ở cấp học tiểu học, đối với các lớp đầu cấp, thì kỹ năng cơ bản nên được xem trọng, còn đối với các lớp cuối cấp thì chúng ta nên nâng dần cho các em về những kỹ năng nâng cao. Vì vậy, chúng ta cần tập trung rèn luyện cho các em 2 nhóm kỹ năng sống sau đây:

Nhóm Kỹ Năng giao tiếp – hòa nhập cuộc sống

- Các em biết giới thiệu về bản thân, về gia đình, về trường lớp học và bạn bè thầy cô giáo.

- Biết chào hỏi lễ phép trong nhà trường, ở nhà và ở nơi công cộng.

- Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi.

       Thực tế trong nhà trường, thông qua môn Đạo đức, các hoạt động tập thể thì học sinh đã được dạy cách lễ phép nhưng khi đi vào thực tế, nhiều em vẫn còn thiếu kỹ năng giao tiếp, không có thói quen chào hỏi, tự giới thiệu mình với người khác, thậm chí có nhiều em còn không dám nói hoặc thậm chí các em còn không biết nói lời xin lỗi khi các em có lỗi hoặc các em làm sai.

- Biết phân biệt những hành vi đúng sai, phòng tránh tai nạn. Đây là kỹ năng vô cùng quan trọng nhưng hầu hét các em đều xử lý không tốt nếu như chúng ta không rèn luyện thường ngày cho các em.

Nhóm kỹ năng trong học tập, lao động – vui chơi giải trí

- Các kỹ năng nghe, đọc, nói, viết, kỹ năng quan sát, kỹ năng đưa ra ý kiến chia sẻ trong nhóm.

- Kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung.

- Kỹ năng kiểm soát tình cảm – kỹ năng kìm chế thói hư tật xấu sở thích cá nhân có hại cho bản thân và người khác.

- Kỹ năng hoạt động nhóm trong học tập vui chơi và lao động.

4. Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh tiểu học

       Thực tế các kỹ năng sống được đưa vào mục tiêu cụ thể từng môn học, bài học mà tập trung nhiều nhất là môn Đạo đức và Tiếng Việt. Để có hiệu quả cao, chúng ta cần tổ chức tốt các biện pháp sau:

+ Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính độc lập, sáng tạo của học sinh gắn với thực tiễn, có tài liệu bổ trợ phong phú, sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, luôn tạo cho các em tính chủ động, tích cực, hứng thú trong học tập; phát huy tính sáng tạo, tạo được bầu không khí cởi mở thân thiện của lớp của trường. Trong giờ học, giáo viên cần tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm bạn, trước tập thể, nhất là các em còn hay rụt rè, khả năng giao tiếp kém qua đó góp phần tích lũy kỹ năng sống cho các em.

+ Quán triệt mục tiêu giảng dạy môn Đạo đức, nhất là hình thành các hành vi đạo đức tốt cho các em. Giáo viên chủ nhiệm nên làm tốt công tác kiểm tra đánh giá phân loại hạnh kiểm của học sinh, rèn cho học sinh khả năng tự học, tự chăm sóc bản thân, biết lễ phép, hiếu thảo, tự phục vụ bữa ăn và vệ sinh cá nhân.

+ Tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa, “diễn đàn” ở phạm vi lớp khối của mình. Mỗi năm học sẽ có một số chủ đề rèn luyện kỹ năng sống được triển khai. Trong đó nhà trường cần phát huy vai trò của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh và Sao nhi đồng theo các chủ điểm hàng tháng. Đưa trò chơi dân gian, hát dân ca và các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian vào trường học, qua đó mà rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

Tổ chức những trò chơi rèn luyện kỹ năng sống

+ Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm mà nhà trường phân công, thường xuyên thay đổi các hình thức sinh hoạt lớp, luân phiên nhau cho các em làm lớp trưởng, tổ trưởng, không nên trong năm học chỉ để một em làm lớp trưởng. Với học sinh tiểu học, thầy cô giáo là người mẹ hiền thứ hai của các em, các em luôn luôn nghe lời dạy bảo và làm theo những gì thầy cô dạy, thầy cô giáo phải là tấm gương sáng về đạo đức, nhất là tấm gương về các ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong lời nói và việc làm. Giáo dục kỹ năng sống cho HS sẽ khó hơn khi chính thầy cô không phải là một tấm gương.

+ Nhà trường cần tổ chức tốt các buổi chào cờ đầu tuần. Theo đó mục tiêu buổi chào cờ không chỉ là đánh giá xếp loại nền nếp, học tập, các hoạt động giáo dục trong tuần qua, triển khai kế hoạch tuần tới của BGH nhà trường mà cần thay đổi hình thức buổi lễ chào cờ một cách sáng tạo, rèn luyện các kỹ năng cho học sinh. Chẳng hạn như để các em được thay mặt lớp trực đánh giá, nhận xét thêm phần giao lưu với toàn trường qua các tiết mục văn nghệ, kể chuyện, câu đố, trò chơi… do chính các em đứng ra tổ chức dưới sự giúp đỡ và hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm.

+ Xây dựng trường, lớp xanh-sạch-đẹp-an toàn. Trong đó cần chú trọng tạo môi trường tự nhiên gần gũi với cuộc sống như trồng vườn cây thuốc nam, các câu khẩu hiệu ở các cây xanh, bồn hoa để thông qua đó mà giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ở các em. Ngoài ra, nhà trường cần phối hợp với gia đình, các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường để cùng góp phần giáo dục kỹ năng sống cho các em.

+ Tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp, các cuộc thi bằng các hình thức như Rung chuông vàng, Đối mặt, Đường lên đỉnh...; Hàng năm các nhà trường tổ chức cho các em tham quan, dã ngoại, du lịch như cha ông ta đã nói: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.

- Dạy kỹ năng sống cho tuổi trẻ học đường trong giai đoạn hiện nay là một yêu cầu cấp thiết ở các trường phổ thông nói chung, bậc tiểu học nói riêng. Trong lúc nội dung về rèn luyện kỹ năng sống chưa được đưa vào thành một chương trình riêng mà chủ yếu được giáo viên lồng ghép trong từng bộ môn như giáo dục Đạo đức, Tiếng Việt… hay trong các tiết chào cờ đầu tuần. Với thời lượng hạn hẹp như vậy, các em chưa được trang bị đầy đủ các kỹ năng sống. Đó là điều đang còn khó khăn, lúng túng cho các nhà trường nhằm rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

Bài toán đặt ra ở đây là làm sao để mỗi giáo viên trong nhà trường sẽ rèn luyện được kỹ năng sống cho học sinh trong khuôn khổ những tiết dạy trên giảng đường.

Bản đồ

Thông tin tuyển sinh

Fan page

 

Hỗ trợ Online

           

 Thầy Dũng 

--------------------------------------

         Hotline (24/24)

 

028.62.50.55.22  

                              0947.27.39.68  

 

Nguồn tài Liệu

Thống kê truy cập

129900
Hôm nay
Hôm qua
Tháng này
Tháng rồi
Tổng lượt truy cấp năm
105
310
646
8758
129900

Server Time: 2020-06-03 06:53:28

Copyright © 2018 - Gia sư Đại Hải giữ bản quyền nội dung này